Asrın Felaketinde 3.6 trilyon harcandı!

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan 'Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu', deprem sonrası kamu harcamalarının boyutlarını gözler önüne serdi. Rapora göre 2025 yılı sonu itibarıyla merkezi yönetim bütçesinden toplam 3,6 trilyon lira (yaklaşık 91,5 milyar dolar) harcama yapıldı. Deprem bölgesinde konut, iş yeri, altyapı ve sosyal hizmetlerin yeniden inşası için yapılan harcamalar detaylandırıldı.

Deprem Bölgesinde Konut ve İş Yeri Çalışmaları

Afetzedelerin barınma ihtiyaçları öncelikli olarak karşılanırken, kalıcı konut projelerinde sona gelindi. Rapora göre bugüne kadar 433 bin 667 konut ile 21 bin 690 iş yerinin kura süreci tamamlandı. Yapılan çalışmalar sayesinde deprem bölgesindeki vatandaşların güvenli konutlara erişimi sağlanmış oldu.

Eğitim ve Üniversite Yatırımları

Bölgede eğitim faaliyetlerinin devamı için 13 bin 321 derslik inşası için 72 milyar lira, 2 bin 776 dersliğin güçlendirilmesi için 6,9 milyar lira harcandı. Bu sayede deprem öncesine göre derslik sayısında yüzde 15 artış planlanıyor. Üniversitelere yönelik yenileme ve bakım-onarım çalışmaları kapsamında 5,1 milyar lira harcama yapılırken, 2026 Yılı Yatırım Programı'nda 2,4 milyar lira ek ödenek ayrıldı.

İş Gücü ve Ekonomik Destek Çalışmaları

Deprem bölgesinde iş gücü piyasasını desteklemek için aktif iş gücü politikaları uygulandı. 11 ilde 60 bin 582 kişi meslek kursları ve işbaşı eğitim programlarından yararlanırken yaklaşık 2,9 milyar lira kaynak bu alana aktarıldı. Ayrıca yerel yönetimlerin hizmetlerinin aksamadan yürütülmesi için 4 milyar lira nakdi kaynak sağlandı. Sanayi sektörüne yönelik 17,6 milyar lira destek harekete geçirildi.

Altyapı, Enerji ve Ulaşım Yatırımları

Enerji altyapısında hasar giderme çalışmalarına 51,1 milyar lira, kara yolu ve otoyollarda 19,8 milyar lira harcandı. Yeni yerleşim ve sosyal tesislere erişim sağlamak için 40 milyar lira, kent içi yollar için 8,5 milyar lira yatırım yapıldı. Demir yolu hatlarının onarımı için 26,4 milyar lira harcanırken, 2027 yılına kadar 31,5 milyar lira daha yatırım planlanıyor. Tarım sektöründe 11 ilde 17,4 milyar lira destek ödemesi gerçekleştirildi.

Deprem Sonrası Toparlanma Süreci

Raporda ekonomik ve sosyal etkisi büyük olan depremin ardından yürütülen çalışmalar neticesinde toparlanma sürecinin büyük ölçüde tamamlandığı vurgulandı. İyileştirme çalışmalarında kapsayıcı, planlı ve birbirini tamamlayan yatırımlar yapılarak gerekli finansman ve insan kaynağı seferber edildi. Depremden etkilenen vatandaşların kalıcı konut ihtiyaçları karşılanırken, kamu hizmetlerinin etkin yürütülmesi ve sosyal hayatın iyileştirilmesi sağlandı.