İran-ABD-İsrail Gerilimi Ekonomiyi Sarsıyor: Türkiye Nasıl Etkilenecek?

İngiltere merkezli BBC tarafından yayımlanan analizde, savaşın küresel ekonomi üzerindeki olası etkileri ve Türkiye’ye yansımaları ele alındı.

Savaşın Ekonomik Etkileri Küresel Ölçekte Hissediliyor

Uzmanlara göre savaşın askeri olarak Türkiye dahil birçok ülkeye sıçraması beklenmese de ekonomik etkilerinin küresel ölçekte hissedilmesi kaçınılmaz görülüyor.

Savaşın süresi ve sonuçlarına ilişkin belirsizlik, piyasalarda tedirginliği artırırken petrol fiyatlarında son haftalarda yaşanan yükselişin arkasında da Hürmüz Boğazı’nın kapanma riskinin bulunduğu belirtiliyor.

Güvenli Liman Arayışı Artıyor

Finansal piyasalarda belirsizlik arttığında yatırımcıların genellikle güvenli liman olarak görülen varlıklara yöneldiği biliniyor. ABD’nin doğrudan taraf olduğu bir savaş senaryosu, küresel piyasalarda risk iştahının azalmasına ve güvenli liman arayışının artmasına yol açabiliyor.

Ancak son dönemde ABD’de kurumlara yönelik tartışmalar ve uygulanan ekonomik politikalar, doların geleneksel güvenli liman özelliğinin zayıflayabileceği yönünde değerlendirmelere neden oluyor.

Doların Güvenli Liman Özelliği Tartışılıyor

Savaş haberlerinin ardından piyasaların ilk tepkisi, ABD uzun vadeli tahvillerine yönelmek yerine satış yapmak oldu. Daha sonra tahvil alımları kısmen geri gelse de, piyasalarda hangi eğilimin baskın çıkacağı henüz netlik kazanmış değil.

Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki yükselişin yaratacağı enflasyon baskısı da güvenli liman talebini sınırlayan önemli faktörlerden biri.

Türkiye Ekonomisi Nasıl Etkilenecek?

Türkiye açısından savaşın etkilerinin hem doğrudan hem de dolaylı kanallardan hissedilmesi bekleniyor. Doğrudan etki özellikle enerji fiyatları üzerinden ortaya çıkacak.

Türkiye’nin net enerji ithalatçısı olması nedeniyle petrol fiyatlarındaki artışın cari açığı büyütebileceği ve üretim maliyetleri üzerinden ekonomik büyümeyi baskılayabileceği belirtiliyor.

FED Politikaları Dolaylı Etki Yaratabilir

Dolaylı etkiler ise küresel finans piyasaları ve ABD Merkez Bankası'nın (FED) para politikaları üzerinden hissedilebilir.

Küresel risk iştahının azalması gelişmekte olan ülkelere sermaye girişlerini sınırlarken, bu durum döviz kurları üzerinde baskı oluşturabiliyor.

Merkez Bankası Önlemler Aldı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), küresel piyasalardaki riskleri sınırlamak amacıyla son dönemde bazı adımlar attı.

TCMB, haftalık repo ihalelerini durdurarak politika faizini koridorun üst bandı olan %40 seviyesine çekti ve böylece örtük bir faiz artışına gitti.

Ayrıca TL uzlaşmalı vadeli döviz satışları gibi uygulamalarla piyasadaki döviz talebini dengelemeye yönelik önlemler de devreye alındı.

Uzmanlara göre savaşın süresi ve enerji fiyatlarının seyri, Türkiye dahil birçok ülkenin ekonomik görünümünü belirleyecek en önemli faktörlerden biri olmaya devam edecek.