Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) bu yıl “Diyalog Ruhu” temasıyla düzenlenen 56’ncı Yıllık Toplantıları, İsviçre’nin Davos kentinde başladı. Toplantıya katılan dünya liderleri, küresel ekonomi, siyaset ve güvenlik başlıklarında dikkat çeken mesajlar verdi.Bu isimler arasında yer alan Kanada Başbakanı Mark Carney, küresel düzene yönelik sert eleştirileriyle toplantının en çok konuşulan isimlerinden biri oldu.“Güzel Bir Hikâye Sona Erdi”
Davos’ta yaptığı konuşmada küresel sistemin artık işlemez hale geldiğini savunan Carney, eski düzenin fiilen sona erdiğini dile getirdi. Konuşması dünya basınında “itiraf” olarak yorumlanan Carney, şu ifadeleri kullandı:“Bugün, dünya düzenindeki kopuştan, ‘güzel bir hikâyenin’ bitişinden ve büyük güçler arasındaki jeopolitiğin artık hiçbir sınıra tabi olmadığı acımasız bir gerçekliğin başlangıcından söz edeceğim.”Orta Ölçekli Devletlere Mesaj
Carney, mevcut tabloya rağmen Kanada gibi orta ölçekli ülkelerin çaresiz olmadığını savunarak, yeni bir küresel düzenin inşa edilebileceğini ifade etti.“Kanada gibi orta ölçekli güçler, insan haklarına saygı, sürdürülebilir kalkınma, dayanışma, egemenlik ve devletlerin toprak bütünlüğü gibi değerleri yansıtan yeni bir düzen kurma kapasitesine sahiptir. Daha az güçlü olanların gücü, dürüstlükle başlar.”“Kurallara Dayalı Düzen Aşındı”
Küresel sistemin temel dayanağı olarak gösterilen kurallara dayalı düzenin ciddi biçimde yıprandığını vurgulayan Carney, büyük güç rekabetinin artık açık bir şekilde yaşandığını söyledi.“Neredeyse her gün, büyük güç rekabeti çağında yaşadığımızı hatırlatıyoruz kendimize. Kurallara dayalı düzenin aşındığını, güçlülerin istediklerini yaptığını, zayıflarınsa buna katlanmak zorunda kaldığını görüyoruz.”Uluslararası Hukuk İçin Çarpıcı İtiraf
Carney, uluslararası hukukun uygulanışına ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmede bulunarak, kurallara dayalı düzen anlatısının kısmen gerçek dışı olduğunu kabul etti.“Kurallara dayalı düzen hikâyesinin kısmen sahte olduğunu biliyorduk. Uluslararası hukukun, sanığın ve mağdurun kimliğine göre farklı bir titizlikle uygulandığını biliyorduk. Bu kurgu, uzun süre faydalı oldu.”“Bu Pazarlık Artık İşlemiyor”
Carney, Amerikan hegemonyasının sağladığı avantajlar nedeniyle bu sistemin uzun süre sorgulanmadığını, ancak artık bunun sürdürülemez hale geldiğini söyledi.“Amerikan hegemonyasının sağladığı bazı ‘nimetler’ vardı. Bu yüzden vitrine tabelayı koyduk, ritüellere katıldık. Söylem ile gerçeklik arasındaki uçurumu büyük ölçüde görmezden geldik. Bu pazarlık artık işlemiyor.”“Bu Bir Geçiş Değil, Kopuş”
Konuşmasının en dikkat çekici bölümünde Carney, küresel sistemde yaşananların geçici bir değişim olmadığını vurguladı:“Açık konuşayım: Bir geçişin değil, bir kopuşun ortasındayız. Entegrasyon, sizi tabi kılan bir kaynağa dönüştüğünde, karşılıklı fayda üzerinden entegrasyon yalanıyla yaşayamazsınız.”