ABD-İran geriliminin ardından Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz, küresel enerji piyasalarını derinden etkiledi. Özellikle jet yakıtı krizi, havacılık sektöründe büyük endişe oluşturdu. Ham petrol fiyatlarındaki artış sınırlı kalırken, jet yakıtı fiyatları çatışma öncesine göre iki katına kadar yükseldi.
Jet Yakıtı Fiyatları Havacılık Sektörünü Zorluyor
Körfez bölgesinin hem ham petrol hem de işlenmiş jet yakıtı için kritik bir transit noktası olması nedeniyle, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler küresel hava ulaşımını doğrudan etkiledi. Artan maliyetler nedeniyle birçok hava yolu şirketi uçuş iptallerine yönelirken, yaz sezonu seyahat planlarında aksaklık yaşanmaya başladı.Uluslararası Havaalanları Konseyi Asya Pasifik ve Orta Doğu Genel Direktörü Stefano Baronci, yükselen uçak bileti fiyatları ve yakıt maliyetlerinin sektörde ciddi baskı oluşturduğunu belirtti. Baronci, fiyatların kısa vadede düşmeyeceği uyarısında bulundu.Hürmüz Boğazı Krizi Küresel Piyasaları Etkiledi
ABD ile İran arasındaki savaş sonrası Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde erişilemez hale gelmesi, enerji arzı konusunda küresel endişeleri artırdı. Nisan ayında jet yakıtı fiyatlarının varil başına 200 doları aşması, havayolu şirketlerinin maliyetlerini ciddi şekilde yükseltti.Birçok hava yolu firması artan giderler nedeniyle bazı rotalarda uçuşlarını durdururken, yüksek maliyetlerin seyahat sektöründe talep kaybına yol açabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, küresel enerji krizinin çözümünün bölgedeki gerilimin sona ermesine bağlı olduğunu ifade ediyor.Türkiye Jet Yakıtında Net İhracatçı Konumunda
Dünyada pek çok ülke havacılık yakıtında dışa bağımlı durumda bulunurken, Türkiye ise güçlü rafineri altyapısıyla farklı bir konumda yer alıyor. Türkiye’nin jet yakıtında ithalatçı değil, net ihracatçı olması kriz döneminde önemli avantaj sağlıyor.Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu verilerine göre Türkiye, 2023 yılında yaklaşık 5,3 milyon ton havacılık yakıtı ihracatı gerçekleştirdi. TÜPRAŞ’ın dört rafinerisi ve SOCAR’a ait STAR Rafinerisi, Türkiye’yi bölgede önemli bir enerji üretim merkezi haline getiriyor.İstanbul Havalimanı İçin Yakıt Güvencesi Sağlandı
Türkiye’nin enerji alanındaki avantajı yeni anlaşmalarla daha da güçleniyor. TÜPRAŞ, 2025 yılından itibaren İstanbul Havalimanı’na yılda 1,8 milyon ton jet yakıtı tedarik edecek. STAR Rafinerisi ise yıllık 700 bin tonluk ek tedarik sağlayacak.Bu anlaşmalar sayesinde Türkiye jet yakıtı üretimi konusunda bölgesel gücünü artırırken, İstanbul Havalimanı için yıllık 2,5 milyon tonun üzerinde yerli kaynaklı arz güvence altına alınmış oldu.