Bursa Büyükşehir'den Kayapa Atık Tesisi Savunması: "Bu bir çöplük değil, çevre dostu entegre tesis olacak"

Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi Temmuz Ayı Toplantısı’nın ikinci oturumunda, Batı Bölgesi Entegre Katı Atık ve Enerji Üretim Tesisi gündemin en önemli başlıklarından biri oldu. Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Ahmet Cihan Kahraman, meclis üyelerine yaptığı sunumda, Kayapa Kuruçeşme Mahallesi’nde planlanan tesisin çevreye duyarlı, bilimsel ve şeffaf bir anlayışla hayata geçirileceğini söyledi.

Sunumuna Bursa’nın mevcut atık yönetimini anlatarak başlayan Kahraman, kentte kişi başına günlük yaklaşık 1,1 kilogram evsel atık üretildiğini, bunun da günde yaklaşık 3 bin 500 ton evsel atığa karşılık geldiğini belirtti. Evsel atıkların yanı sıra endüstriyel ve tıbbi atıkların da ilgili tesislerde bertaraf edildiğini ifade eden Kahraman, Bursa genelinde oluşan yaklaşık 4 bin ton atığın yüzde 65’inin Hamitler Katı Atık Düzenli Depolama Alanı’nda, yüzde 35’inin ise İnegöl’deki Doğu Bölgesi Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi’nde bertaraf edildiğini söyledi.

“Hamitler’in kapasitesi 2030’da dolacak”

Hamitler Katı Atık Düzenli Depolama Alanı’nın 1995 yılından bu yana hizmet verdiğini hatırlatan Kahraman, tesisin 2030 yılı itibarıyla kapasitesini doldurmasının beklendiğini belirtti. Avrupa Birliği döngüsel ekonomi hedefleri doğrultusunda 2035 yılına kadar yüzde 65 geri kazanım oranına ulaşılması gerektiğini vurgulayan Kahraman, “Yeni bir tesis artık bir tercih değil, Bursa’nın geleceği açısından ertelenemez bir zorunluluktur.” ifadelerini kullandı.

Yer seçimi 31 bilimsel kriterle yapıldı

Kayapa Kuruçeşme’nin tesis alanı olarak belirlenmesinin uzun yıllara dayanan bilimsel çalışmalar sonucunda gerçekleştiğini anlatan Kahraman, 2014 yılında hazırlanan Katı Atık Yönetim Planı kapsamında başlayan süreçte doğal çevre, yer altı ve yer üstü su kaynakları, jeolojik yapı, fay hatları, rüzgâr yönü, tarım alanları, flora-fauna, ulaşım ve sosyoekonomik kriterler dahil 31 bilimsel kriterin değerlendirildiğini söyledi.

2015, 2019 ve 2020 yıllarında hazırlanan farklı raporlarla çok sayıda alternatif alanın incelendiğini belirten Kahraman, yapılan tüm değerlendirmelerde en yüksek puanı Kayapa Kuruçeşme sahasının aldığını ifade etti.

“Batı Bölgesi’ne çöplük yapılmayacak”

Kamuoyundaki “Batı Bölgesi’ne çöplük kuruluyor” iddialarına da yanıt veren Kahraman, planlanan tesisin klasik bir çöp depolama alanı olmadığını vurguladı.

Kurulacak tesisin Mekanik Biyolojik Arıtma (MBA) sistemine sahip yeni nesil entegre atık yönetim tesisi olacağını belirten Kahraman, tüm işlemlerin kapalı alanlarda gerçekleştirileceğini, atıkların ayrıştırılarak biyometanizasyon sistemiyle enerjiye dönüştürüleceğini söyledi.

Geri dönüştürülemeyen atıkların ise toplam atığın yalnızca yüzde 20 ila 40’lık kısmını oluşturacağını belirten Kahraman, kalan inert atıkların geçirimsiz zeminlerde güvenli şekilde depolanacağını ifade etti.

Elektrik üretilecek, depolama azalacak

Tesiste hem biyometanizasyon sistemiyle hem de düzenli depolama alanında oluşacak depo gazından elektrik üretileceğini belirten Kahraman, böylece depolanacak atık miktarının önemli ölçüde azalacağını söyledi.

Ayrıca ayrıştırılan atıklardan Atıktan Türetilmiş Yakıt (ATY) üretileceğini ifade eden Kahraman, bu yakıtın enerji yoğun sanayi tesislerinde kullanılabilecek ekonomik değeri yüksek bir ürün olduğunu dile getirdi.

“Koku oluşmayacak”

Çevre ve koku konusundaki endişelere de değinen Kahraman, mekanik ayırma ve biyometanizasyon ünitelerinin tamamen kapalı sistem olarak çalışacağını belirtti.

Negatif basınç teknolojisi sayesinde içerideki havanın dışarı sızmasının engelleneceğini, oluşan gazların gelişmiş filtre sistemlerinden geçirildikten sonra atmosfere verileceğini kaydeden Kahraman, bu nedenle koku ve hava kirliliği oluşmasının önüne geçileceğini söyledi.

Yer altı suları sürekli izlenecek

Tesiste çok katmanlı geçirimsiz zemin sistemi kullanılacağını belirten Kahraman, kil tabakası, HDPE geomembran, jeotekstil ve drenaj katmanlarından oluşan sistem sayesinde sızıntı suyunun yer altı sularına ulaşmasının engelleneceğini ifade etti.

Yer altı suyu gözlem kuyularıyla tesisin 7 gün 24 saat izleneceğini belirten Kahraman, elde edilen verilerin hem Bursa Büyükşehir Belediyesi hem de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından takip edileceğini söyledi.

Trafik artışı yüzde 0,12 olacak

Tesis nedeniyle oluşacak trafik yüküne ilişkin de bilgi veren Kahraman, atıkların aktarma istasyonlarından büyük araçlarla taşınacağını, böylece ilçe belediyelerinin çöp toplama araçlarının uzun mesafeler kat etmeyeceğini belirtti.

Yapılan ulaşım modellemelerine göre Bursa-İzmir Karayolu üzerindeki trafik artışının yalnızca yüzde 0,12 seviyesinde olacağını ifade eden Kahraman, tesis bünyesinde kurulacak seralarda atıktan elde edilen enerji ve ısının da değerlendirileceğini söyledi.

“Tesis halka açık olacak”

Sunumunun sonunda tesisin şeffaf bir anlayışla işletileceğini vurgulayan Kahraman, öğrencilerin, sivil toplum kuruluşlarının ve vatandaşların tesisi ziyaret edebileceğini belirtti.

Kopenhag ve Viyana’daki modern atık yönetim tesislerini örnek gösteren Kahraman, doğru teknolojiyle çevreye duyarlı tesislerin şehir yaşamıyla uyum içinde çalışabildiğini ifade ederek, Kayapa’da kurulacak tesisin de aynı anlayışla hayata geçirileceğini söyledi.

Haber : Şerife Öz