Bursa'nın deprem risk haritası mecliste açıklandı: 536 bin yapı analiz edildi

Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi Temmuz Ayı Toplantısı’nın ikinci oturumunda, Bursa’nın deprem riskini azaltmaya yönelik yürütülen çalışmalar meclis üyelerine sunuldu. Deprem ve Zemin İnceleme Şube Müdürü Duygu Yılmaz, Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) iş birliğiyle hazırlanan “Bursa Deprem Risk Azaltma ve Önleme Planlama Projesi” kapsamında gerçekleştirilen analizler hakkında bilgi verdi.

Yılmaz, ilk etapta mevcut jeoloji ve jeofizik çalışmalarının yeniden değerlendirilerek sayısallaştırıldığını belirterek, bu veriler doğrultusunda zemin yapısı, deprem tehlikesi ve yer hareketlerine ilişkin çok sayıda harita oluşturulduğunu söyledi.

Hazırlanan haritalar arasında deniz kıyısı alanlarının zemin özellikleri ile olası 7.6 büyüklüğündeki İzmit-Geyve Fay Hattı ve Bursa-İnegöl Fay Hattı depremlerinde oluşabilecek en yüksek yer hızı (PGV) ve yer ivmesi değerlerini gösteren analizlerin de yer aldığını ifade etti.

536 bin yapının verisi sisteme işlendi

Bina bazlı risk değerlendirmesi için yapıların yapım yılı, taşıyıcı sistemleri, kolon-kiriş özellikleri ve kat sayılarının incelendiğini belirten Yılmaz, eksik yapı verilerinin de tamamlanarak sisteme aktarıldığını söyledi.

JICA uzmanlarıyla yapılan çalışmalar sonucunda Bursa genelindeki yaklaşık 536 bin yapının yapı türü, kat adedi ve yapım yılı bilgilerinin analiz edildiğini belirten Yılmaz, elde edilen verilerin yapı stokunun önemli bölümünün 1980 öncesi ile 1980-2000 yılları arasında inşa edildiğini ortaya koyduğunu ifade etti.

Risk haritaları mahalle mahalle hazırlandı

Toplanan verilerin deprem tehlike analizleriyle birleştirildiğini söyleyen Yılmaz, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerindeki gerçek hasar verilerinin de modellemelerde kullanıldığını belirtti.

Hazırlanan bina bazlı risk haritalarının 250 metreye 250 metrelik kareler halinde oluşturulduğunu kaydeden Yılmaz, her bölgede yer hızı, zemin özellikleri, bina sayısı, yapı yaşı, kat adedi ve olası yıkılacak bina sayılarının ayrı ayrı hesaplandığını söyledi.

Gür Mahallesi ve Altıparmak örnek gösterildi

Sunumda örnek olarak Gür Mahallesi’ne ilişkin analizleri paylaşan Yılmaz, Bursa-İnegöl Fay Hattı üzerinde meydana gelmesi öngörülen 7.2 büyüklüğündeki deprem senaryosuna göre incelenen 250x250 metrelik alanda bulunan 323 binadan 31’inin yıkılabileceğinin öngörüldüğünü açıkladı.

Altıparmak Mahallesi’nde ise incelenen bölgede 255 bina bulunduğunu, bunların 160’ının 1980 yılı öncesinde inşa edildiğini, 81’inin ise 5 kat ve üzeri yapılardan oluştuğunu belirtti.

Hasar tahminlerinin yıkılacak, acil yıkılacak, ağır hasarlı ve orta hasarlı binalar şeklinde sınıflandırıldığını ifade eden Yılmaz, bazı mahallelerde yapıların yarısından fazlasının orta ve üzeri düzeyde hasar almasının beklendiğini söyledi.

Kamu binaları ve sanayi tesisleri de incelendi

Proje kapsamında kamu binalarının da risk değerlendirmesinden geçirildiğini belirten Yılmaz, Doğanbey başta olmak üzere kritik kamu yapılarında ayrıntılı incelemeler gerçekleştirildiğini ifade etti.

Organize sanayi bölgelerinin de analizlere dahil edildiğini söyleyen Yılmaz, sanayi tesislerinin deprem dayanıklılığının artırılması ve üretimin kesintiye uğramaması için iş sürekliliği planlarının hazırlanmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Bu kapsamda 21 Temmuz’da, JICA uzmanları ile organize sanayi bölgesi temsilcilerinin katılımıyla “İş Sürekliliği Planı” konulu bilgilendirme toplantısı düzenleneceğini açıkladı.

Kritik yollar ve ulaşım ağı analiz edildi

Çalışmalar kapsamında Bursa’nın ulaşım altyapısının da detaylı şekilde incelendiğini belirten Yılmaz, kritik yol güzergâhları ile stratejik tesislerin belirlendiğini, olası bina yıkımları nedeniyle ulaşıma kapanabilecek yolların da tespit edildiğini söyledi.

Kentsel Dirençlilik Planı hazırlandı

Sunumunda Kentsel Dirençlilik Planı hakkında da bilgi veren Yılmaz, planın dört temel hedef üzerine oluşturulduğunu belirtti.

Planın; hasarın en aza indirilmesi, kentsel hizmetlerin sürdürülebilirliğinin sağlanması, afet sonrası hızlı toparlanma ile öz yardım, karşılıklı yardımlaşma ve kurumsal destek mekanizmalarının güçlendirilmesini amaçladığını ifade etti.

Plan kapsamında deprem risk analizlerinin imar planlarına entegre edilmesi, yüksek riskli bölgelerde öncelikli kentsel dönüşüm uygulanması, kritik ulaşım ağlarının güçlendirilmesi, alternatif ulaşım güzergâhlarının oluşturulması ve köprülerin depreme dayanıklı hale getirilmesi gibi hedeflerin yer aldığını söyledi.

“Bursa Modeli” Türkiye’ye örnek olacak

Yılmaz, proje kapsamında geliştirilen “Bursa Modeli” ile kurumlar arası koordinasyonu esas alan, bilimsel verilere dayalı ve uluslararası iş birliğiyle desteklenen bütüncül bir afet yönetim modeli oluşturulduğunu belirtti.

Hazırlanan Kentsel Dirençlilik Planı’nın Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin Çevre Düzeni Planı ile Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi’ne entegre edildiğini ifade eden Yılmaz, projenin ilerleyen süreçte Türkiye’deki diğer yerel yönetimlere örnek olacak ulusal bir rehber haline getirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Sunumun sonunda hazırlanan “Kentsel Dirençlilik Planı El Kitabı” ile hem Bursa’nın planının güncellenmesine rehberlik edileceğini hem de diğer belediyelerin afet risk azaltma çalışmalarına yol gösterici bir kaynak oluşturulacağını belirten Yılmaz, “Bursa Deprem Risk Azaltma ve Önleme Planlama Projesi’ni meclisimizin bilgilerine arz ederim.” ifadeleriyle sunumunu tamamladı.

Haber: Şerife Öz